තිරසාර භූමි කළමනාකරණය යනු කුමක්ද ?

තිරසාර භූමි කළමනාකරණය පිලිබඳ අර්ථදැක්වීම් කිහිපයක්  ඇත.
WOCAT අර්ථදැක්වීම අනුව තිරසාර භූමි කළමනාකරණය යනු පස, ජලය, සතුන්, ශාඛ වැනි භූමි සම්පත් ඒවායේ දීර්ඝකාලීන නිෂ්පාදන විභවයන් තහවුරු කරමින් සහ ඒවායේ පාරිසරික ක්රිතයාකාරීත්වයන් පවත්වාගෙන යන අතරම වෙනස්වන මානව අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය භාණ්ඩ නිපදවීම සඳහා යොදා ගැනීමයි.
අප්‍රිකානු කලාපයේ රටවල් 30 ක තිරසාර භූමි කළමනාකරණය පිලිබඳ හවුල්කාරිත්වයක් වන TerrAfrica  අර්ථදැක්වීමට අනුව තිරසාර භූමි කළමනාකරණය යනු “ ඉඩම් මගින් ලබාගන්නා ආර්ථික සහ සමාජ ප්‍රතිලාභ උපරිම වන අයුරින් සුදුසු කළමනාකරණ ක්‍රම අනුව ඉඩම් පරිහරණ ක්‍රම යොදා ගන්නා අතරම  ඉඩම් සම්පත් මගින් ලබාදෙන පාරිසරික ක්‍රියාකාරිත්වයන් පවත්වාගෙන යාම හෝ වර්ධනය කිරීමයි.”
ඉඩම් පරිහරණ ක්‍රමයක එලදායීතාවය සහ තිරසාර බව සහ රඳා පවතිනුයේ ඉඩම් සම්පත්, දේශගුණය සහ මානව ක්‍රියාකාරීතත්වයන් අතර පවතින අන්තර් ක්‍රියාකාරීත්වය අනුවය. විශේෂයෙන්ම දේශගුණික විපර්යාස නිසා ඇතිවී තිබෙන දේශගුණයේ විචලතාවය අනුව යම්කිසි ජීවභෞතික සහසමාජ ආර්ථික තත්වයන්ට ගැලපෙන නිවැරදි ඉඩම් භාවිත ක්‍රම තෝරා ගැනීම සහ තිරසාර භූමි කළමනාකරණ ක්‍රම ක්‍රියාවට නැංවීම පාංශු හායනය අවම කිරීමටත්, හායනයට පත් ඉඩම් පුනරුත්තාපනය කිරීමටත්, (පස, ජලය සහ ජෛව විවිධත්වය) වැනි ඉඩම් සම්පත්වල තිරසාර භාවිතය තහවුරු කිරීමටත් අත්‍යාවශ්‍ය වේ.
මානව ක්‍රියාකාරකම්, එනම් තිරසාර ලෙස ඉඩම් පරිහරණය සහ කළමනාකරණය කිරීම, ඉඩම් සම්පත්වල තිරසාර බව/දරාසිටීමේ හැකියාව හෝ හායනය/අනතුරට භාජනය විය හැකි බව තීරණය කරන සාධකයක් වන්නේය.
ලෝක බැංකුවේ අර්ථදැක්වීමට අනුව තිරසාර භූමි කලමනාකරණය යනු ඉහළ යන ආහාර සහ තන්තු සඳහා වන ඉල්ලුම සපුරාලීමට සහ පරිසර පද්ධති මගින් සපයන සේවා වල සහ ඒ හා බැඳුනු ජීවනොපයන්ගේ තිරසාර බව තහවුරු කිරීමට අවශ්‍ය ඉඩම්, ජලය, ජෛව විවිධත්වය සහ පරිසරය සමෝධානය කිරීමට සහය  දෙන දැනුම පදනම් කරගත් ක්‍රියාපටිපාටියකි. ජනගහනය ඉහළ යන විට ඔවුන්ගේ  අවශ්‍යතා සපුරා ලීමට   තිරසාර භූමි කලමනාකරණය අවශ්‍ය වේ. නුසුදුසු ඉඩම් පරිහරණය භූමි හායනයටත් ඒවා මගින් ලබාදෙන නිෂ්පාදන සහ සේවා (ජිව විවිධත්වය, ජලය, කාබන් තිර කිරීම) සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වීමටත් හේතු වේ.
තිරසාර යුරෝපා නගර සඳහා භූමි කළමනාකරණය පිලිබඳ ජාලය European Network for Land Use Management for Sustainable European Cities (LUMASEC) අර්ථ දක්වන්නේ තිරසාර භූමි කළමනාකරණය යනු අන්තර් සහ වෙන් වෙන් වශයෙන් වූ සික්ෂණයක් සහිත සහයෝගීතාවයක් ලෙසයි.
කළමනාකරණය යනු ජනතාව එක්ව යම්කිසි ඉලක්කයක් සපුරා ගැනීම සඳහා එකට වැඩකරන මානව ක්‍රියාකාරකමක් වන බැවින් ඉඩම් පරිහරණ කළමනාකරණය යනු ආංශික සහ තාවකාලික නාගරික ප්‍රතිපත්තිමය කරුණු පිළිබඳව ද සැලකිල්ලට ගන්නා ඉඩම් පරිහරණය සහ සංවර්ධනය  කිරීම කළමනාකරණය කිරීමේ ක්‍රියාවලියකි.
භූමි සම්පත් විවිධ අවශ්‍යතා සඳහා යොදා ගන්නා බැවින් ඒවා ගැටුම් සහ තරඟයක් නිර්මාණය කරන බැවින් ඉඩම් පරිහරණ සැලසුම් වලදී මේ සියල්ල දෙස ඒකාබද්ධ ලෙස බැලිය යුතුය. එබැවින් ඉඩම් කළමනාකරණය යනු ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය, ආංශිකව සිදුකෙරෙන උපායමාර්ගික සහ ක්‍රියාකාරී සැලසුම් සකස්කිරීම,  ආංශික ගැටළු  අතර එකාබද්ධතායව, තීරණ ගැනීම, අයවැය සකස් කිරීම, සැලසුම් සහ තීරණ ක්‍රියාත්මක කිරීම, සහ ප්‍රතිපල සහ බලපෑම් පිළිබඳව තක්සේරු කිරීම පිලිබඳ ප්‍රතිමාන සහ දැක්ම ආවරණය කරයි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානය  දේශගුණික හිතකාමී කෘෂිකර්මාන්තයක් සඳහා තිරසාර භූමි කළමනාකරණය යටතේ තිරසාර භූමි කළමනාකරණය හඳුන්වන්නේ "පාංශු සහ ජල සංරක්ෂණය, සම්පත් කළමනාකරණය, ඒකාබද්ධ භූ දර්ශන කළමනාකරණය සඳහා ස්ථාපිත ප්‍රවේශයන් තිරසාර භූමි කළමනාකරණයට අයත්වේ."යනුවෙනි. එය එලදායී සහ නිරෝගී පරිසර පද්ධතියක් සඳහා සමාජ, ආර්ථික, භෞතික සහ  ජීව විද්‍යාත්මක අවශ්‍යතා සහ වටිනාකම් පිළිබඳව  වන සාකල්යය ප්‍රවේශයක් වන අතර එය තිරසාර ග්‍රාමීය  සංවර්ධනයට දායක වේ.